You are here
Home > Columnist > กองทัพนับร้อยไม่สู้ถอยคำคน

กองทัพนับร้อยไม่สู้ถอยคำคน

การรบโดยไม่ต้องรบถือเป็นสุดยอดแห่งยุทธวิธีการรบ  นักรบหรือกุนซือที่ฉลาดย่อมรู้จักใช้สถานการณ์ให้เป็นประโยชน์แก่ฝ่ายของตน  ดังเช่น ขงเบ้ง ยอดกุนซือในสามก๊กที่นั่งเรือข้ามไปเมืองกังตั๋งเพื่อพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส

ยุยงให้เขารบกัน

นี่คือยุทธวิธีที่ขงเบ้งนำมาใช้เพื่อให้ฝ่ายของตนรอดพ้นจากภัยครั้งยิ่งใหญ่ เพราะก่อนที่ขงเบ้งจะเดินทางมายังเมืองกังตั๋งนั้น เล่าปี่นายของขงเบ้งก็หนีกองทัพแปดสิบสามหมื่นของโจโฉชนิดที่เรียกว่า หัวซุกหัวซุน เมื่อพ้นภัยมาจึงต้องหาทางเบี่ยงเบนความสนใจของโจโฉ ให้พุ่งเป้าไปที่เมืองกังตั๋งของซุนกวน

ซุนกวนเจ้าเมืองกังตั๋ง เมื่อรู้ว่าโจโฉยกทัพมาก็กินไม่ได้นอนไม่หลับ เพราะโจโฉนั้นมีทั้งสติปัญญาและกองทัพอันยิ่งใหญ่ หากจะต่อสู้ก็ยากที่จะหาทางเอาชนะ หากจะยอมสวามิภักดิ์ซุนกวนเองก็อาจประสบชะตากรรมเดียวกับเล่าจ๋องเจ้าเมืองเกงจิ๋ว

เล่าจ๋อง…เป็นกรณีตัวอย่างที่ทำให้ซุนกวนไม่คิดจะยอมสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ

เพราะเมื่อเล่าจ๋องเจ้าเมืองเกงจิ๋วยอมยกเมืองให้โจโฉ สิ่งที่ได้รับคือ ความตาย 

เพราะโจโฉบีบบังคับให้เล่าจ๋องไปเป็นเจ้าเมืองเฉงจิ๋ว เมื่อเล่าจ๋องและมารดาเดินทางออกจากเมืองเกงจิ๋วแล้ว โจโฉก็ให้อิกิ๋มไปดักรอตัดหัวสองแม่ลูกกลับมา

เห็นตัวอย่างเช่นนี้แล้ว ซุนกวนมีหรือจะกล้าสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ แต่สถานการณ์ในตอนนั้นก็ทำให้ซุนกวนต้องลำบากใจ เพราะขุนนางทั้งหลายมีความเกรงกลัวกองทัพของโจโฉ ไม่มีใครมีใจจะสู้รบ เหลือเพียงโลซกที่อาสาไปหาเล่าปี่เพื่อสืบข่าวและหาแนวร่วมในการรบกับโจโฉ

เมื่อโลซกพาขงเบ้งมาพบซุนกวนนั้นได้ย้ำเตือนขงเบ้งแล้วว่า อย่าบอกว่า ทหารโจโฉมีจำนวนเท่าใด เพราะเกรงว่าซุนกวนจะตกใจจนไม่กล้ารบ  แต่เมื่อขงเบ้งได้พบซุนกวนและพิจารณาลักษณะแล้วเห็นว่า โหงวเฮ้งเป็นคนดื้อดึง หากเจรจาสุภาพจะไม่เชื่อ ต้องยั่วให้โกรธก่อนจึงจะเชื่อ

ขงเบ้งจึงเริ่มการยั่วยุโดยการบอกจำนวนทหารของโจโฉให้มากกว่าจำนวนจริง ทั้งยังให้คำแนะนำแก่ซุนกวนว่า ถ้าเห็นว่าสู้ได้ก็สู้ แต่ถ้าเห็นว่าสู้ไม่ได้ก็ให้ยอมเข้าไปคำนับโจโฉ

เจอคำแนะนำแบบนี้ ซุนกวนจึงย้อนถามขงเบ้งว่า

ถ้าเช่นนั้นทำไมเล่าปี่ไม่ไปคำนับโจโฉ

ขงเบ้งก็ตบสวนไปว่า “นายข้าพเจ้าก็เป็นเชื้อสายพระเจ้าเหี้ยนเต้ แลคนทั้งปวงก็ยกย่องว่ามีสติปัญญาอยู่ ถึงมาตรว่าจะสู้โจโฉมิได้ก็ดี ซึ่งจะไปอ่อนน้อมนั้นอย่าพึงนึกเลย กลัวจะเป็นที่ติเตียนไปภายหน้า อดสูแก่คนทั้งปวง สำมะหาแต่เตียนหอง ซึ่งเป็นทหารเลวของพระเจ้า เจฮวนก๋ง (จากเรื่องเลียดก๊ก) ยังมีความมานะมิได้ย่อท้อต่อข้าศึกสู้ตายในสงคราม อันเล่าปี่นายข้าพเจ้าเป็นถึงเพียงนี้หรือจะไม่มีความอาย ซึ่งจะยอมอ่อนน้อมแก่โจโฉนั้นหามิได้แล้ว ผิดก็สู้ตายให้ปรากฏไว้” (เจ้าพระยาพระคลัง (หน), 2547: 591)

ถ้อยคำของขงเบ้งมีนัยว่า หากซุนกวนยอมสวามิภักดิ์ต่อโจโฉก็คงจะต้องอับอายแก่ประชาชน คงถูกตำหนิว่าไร้สติปัญญาและขี้ขลาด การที่ขงเบ้งเปรียบเทียบซุนกวนกับเล่าปี่เช่นนี้เป็นการยั่วยุให้ซุนกวนมีมานะในการต่อสู้กับ  โจโฉเช่นเดียวกับที่เล่าปี่ไม่ยอมสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ แต่คำกล่าวของขงเบ้งนั้นแสนจะดูหมิ่นเหยียดหยามซุนกวนแทบจะเก็บอารมณ์ไว้ไม่อยู่ ต้องเดินหนีไปหลบฉากเลียแผลใจสักพัก

โลซกเห็นขงเบ้งพูดจาเช่นนั้นก็ต่อว่าขงเบ้งที่พูดจาดูหมิ่นนายของตน แต่ขงเบ้งมิได้สะดุ้งสะเทือน กลับบอกไปว่า ตนเองมีอุบายที่จะกำจัดโจโฉได้ง่ายๆ เหมือนพลิกฝ่ามือ แต่ซุนกวนนั้นใจร้อนวู่วามเกินไป ตนจึงไม่บอก

โลซกผู้เห็นแก่ประโยชน์ของบ้านเมืองมาก่อนจึงเปลี่ยนอารมณ์ไปเกลี้ยกล่อมซุนกวนผู้เป็นนายให้ออกมาขอโทษขงเบ้งและขอคำชี้แนะ

เมื่อซุนกวนมาขอขมา ขงเบ้งก็ชี้แนะซุนกวนว่า ทหารของโจโฉแม้จะมีมาก แต่ก็เป็นทหารเชลย ไม่มีใจสู้รบ และทหารเหล่านั้นไม่เคยรบทางเรือ อีกทั้งยกทัพมาไกล เสบียงอาหารก็จะขัดสน นับเป็นจุดอ่อนที่ปิดช่องโหว่ได้ยาก

ส่วนฝ่ายซุนกวนนั้นเป็นเจ้าของพื้นที่ มีเสบียงอาหารบริบูรณ์ ชำนาญการรบทางเรือย่อมได้เปรียบในการรบนับเป็นจุดแข็งของเมืองกังตั๋ง

สุดท้ายขงเบ้งได้ชี้ให้เห็นผลประโยชน์จากการทำศึกในครั้งนี้ คือ ถ้าชนะจะได้เมืองเกงจิ๋ว ซึ่งโจโฉยึดครองไว้มาเป็นของซุนกวน ซึ่งเมืองเกงจิ๋วนั้นเป็นเมืองในฝันของใครหลายคน โดยเฉพาะซุนกวนและท้ายที่สุดขงเบ้งก็ฝากประโยคนี้ไว้ในอ้อมใจของซุนกวน

“ขอให้ท่านกับเล่าปี่เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน รวมทหารทั้งสองฝ่ายเข้าช่วยกันคิดอ่านทำการกำจัดโจโฉเห็นจะได้ ด้วยทหารโจโฉเป็นชาวดอน ถึงชาวเมืองเกงจิ๋วซึ่งชำนาญเรือนั้นเล่าก็เป็นคนจำใจ จะทำการก็มิเต็มมือ เห็นจะสู้กันได้ก็ครั้งนี้” (เจ้าพระยาพระคลัง (หน), 2547: 592)

เมื่อซุนกวนได้เห็นจุดอ่อนของฝ่ายโจโฉและประเมินว่า ฝ่ายของตนมีหนทางที่จะเอาชนะศึกในครั้งนี้ได้จึงเริ่มมีกำลังใจขึ้นมา

แต่การสงครามนั้น ซุนกวนแม้จะเป็นเจ้าเมืองก็ยังต้องฟังความเห็นจากขุนนางทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน  หากยังไม่ได้รับความเห็นชอบจากแม่ทัพคนสำคัญ ซุนกวนมีหรือจะกล้าประกาศสงครามกับโจโฉ

 

คอลัมน์ สามก๊ก

ร้อยเอกหญิง บุษดี อรสิริวรรณ

อาจารย์ประจำภาควิชาอักษรศาสตร์ ส่วนการศึกษา โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ที่มีความสนใจส่วนตัวและทำงานวิจัยเกี่ยวกับวรรณกรรม สามก๊ก ในหลายแง่มุม

Comments
จุฑาทิพ อิงวัฒนโภคา
บรรณาธิการ นิตยสาร B-Connect อดีตบรรณาธิการนิตยสารการตลาดอีกหลายเล่มในช่วงชีวิตที่ผ่านมา
Top